EKONOMİK VE MALİ İLİŞKİLER

Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasındaki ekonomik ve mali ilişkiler, KKTC'de kalkınmanın tesisi ve refah düzeyinin yükseltilmesini amaçlamaktadır. Ekonomik ve mali ilişkilerin çerçevesi ve işleyiş yöntemleri iki ülke arasında imzalanan anlaşmalar zemininde oluşturulmaktadır. Bu anlaşmalar çerçevesindeki Türkiye ile Kuzey Kıbrıs arasındaki yardım ilişkisi 2001 yılından itibaren iki ülke arasında imzalanan üç yıllık ekonomik ve mali işbirliği protokolleri üzerine inşa edilmektedir.

 

2004 yılı sonrasında KKTC ekonomisinde yaşanan olumlu gelişmeler dikkate alınarak KKTC hükümetinin de talebi doğrultusunda, altışar aylık izleme dönemleri şeklinde seyreden ilişkiler, KKTC ekonomisinin krize girmesi nedeniyle 2008 yılından sonra daha yakın bir ilişkiye dönüşmüştür.

 

Ekonomik kriz nedeniyle 2007-2009 dönemi Programının aksamasını müteakip, her iki tarafın katılımıyla hazırlanan 2010-2012 dönemi Kamunun Etkinliğinin ve Özel Sektörün Rekabet Gücünün Arttırılması Programı hayata geçirilmiştir. Program iki ülke arasında imzalanan ve üç yıllık süre zarfında ne kadar yardım yapılacağını da içeren bir uluslararası anlaşmaya dayanmaktadır. Programda genel bir makro değerlendirmenin ardından kamunun etkinliğinin ve özel sektörün gücünün artırılması için öncelikli tedbirler belirtilmekte ve hedefler matris şeklinde sunulmaktadır. Üç yıllık program yıllık protokollerle hayata geçirilmektedir. Yıllık protokoller daha çok uygulamaya dönük yetkileri tespit etmekte ve gerçekleştirilecek projeleri tadat etmektedir.

 

2013-2015 dönemini kapsayan “Sürdürülebilir Ekonomiye Geçiş Programı”; kamunun ekonomi içindeki payının azaltılmasını, kamu harcamalarının disipline altına alınmasını, vergi gelirlerinin özel sektörün gelişmesine engel olmayacak şekilde artırılmasını, iç borç faiz ödemelerinin başlatılmasını, kayıtdışılığın azaltılmasını, özel sektöre dayalı, rekabet gücü yüksek sürdürülebilir bir ekonomik ortamın yaratılmasını amaçlamıştır.

 

2016-2018 yıllarını kapsayan Yapısal Dönüşüm Programı; KKTC hükümeti ülke tarihinin en kapsamlı reform programını uygulayacağını taahhüt etmiştir. Diğer taraftan Türkiye Cumhuriyeti geçmişte olduğu gibi bu dönemde de KKTC’nin ihtiyaç duyduğu önemli altyapı yatırımlarına finansal yardım ve teknik destek vermiştir. Yapısal Dönüşüm Programının amacı hacim olarak daha küçük ama düzenleme, denetleme ve müeyyide uygulama bakımından daha etkili, kaynakları daha verimli kullanan, kamu maliyesi istikrarlı bir devlet yapısı; rekabet edebilir ve kalitesi yüksek bir özel sektör oluşturmak olarak belirlenmiştir.

 

Programlar kapsamında verilen mali desteklerin, kamunun cari harcamaları gibi verimsiz alanlar yerine, alt yapı yatırımları ve reel sektörün desteklenmesi gibi ülkenin refah seviyesinin artmasına hizmet edecek alanlarda kullanılması hedeflenmektedir.